MENU


AKTUALNOSCI

BIULETYN

ARTYKUŁY

Ks. Peszkowski

HARCERSTWO

RECENZJE

ZDJECIA

WIZYTY

MOTOCYKLOWY RAJD KATYŃSKI
17.07.2004r.

Prof.dr Dominik Sankowski

 

Rec. Ks. Zdzisław Peszkowski, Grzegorz Jędrejek, Zbrodnia katyńska w świetle prawa, Warszawa – Londyn – Orchard Lake – Pelplin 2004, Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej „Bernardinum”, wstęp Prezydent Ryszard Kaczorowski, ss. 524[1]

 

            Zbrodnia katyńska stanowi wydarzenie, które funkcjonuje w świadomości Polaków. Można mówić o różnych jej wymiarach. W już zidentyfikowanych dołach śmierci i innych jeszcze nieokreślonych miejscach znajduje się ponad 24 tysiące polskich oficerów, lekarzy, nauczycieli, inżynierów, pracowników służb państwowych i innych – jeńców wojennych zabranych do niewoli po zdradzieckiej napaści Związku Radzieckiego na Polskę we wrześniu 1939 a następnie zamordowanych w bestialski  sposób. Należeli oni do elity intelektualnej Państwa Polskiego. Zbrodnia ta była skutkiem tajnego układu Rosji sowieckiej i Niemiec, zmierzającego do zagłady narodu polskiego. Na pierwszej linii realizacji zagłady znalazła się inteligencja polska.

Tragedia zamordowanych to także  tragedia ich rodzin, które bezskutecznie czekały po kilkadziesiąt lat na powrót swoich  najbliższych.  Ból spowodowany Ich  śmiercią został jeszcze zwielokrotniony przez okoliczności zbrodni i  wydarzenia które nastąpiły po jej dokonaniu.

 W 1943 roku Niemcy odkryli katyńskie doły śmierci - jednak zamiast  rzetelnego śledztwa zaczęło się swoiste „misterium kłamstwa” dotyczące Katynia. Kiedy winą za zbrodnie nie udało się obciążyć Niemców, postanowiono wymazać słowo „KATYŃ” z historii narodu polskiego.

            Jak przekonują nas Autorzy recenzowanej książki, Ks. Zdzisław Peszkowski i dr Grzegorz Jędrejek, zbrodnia katyńska to także aspekt prawny. Trudno jest mówić o Katyniu pomijając płaszczyznę prawa. Współautor monografii, cudem ocalały jeniec Kozielska, Ks. Zdzisław Peszkowski określa postawę wobec Katynia mianem „4p”, tj. „prawda – pamięć – prawo – przebaczenie”. Nie można, jak wykazano to w książce, pominąć aspektu prawnego Katynia.

Przebaczenie jak podkreśla Ojciec Święty Jan Paweł II  w swojej Encyklice „O Bożym Miłosierdziu ” nie oznacza zapomnienia i nie przekreśla także sprawiedliwości . „W żadnym miejscu orędzia ewangelicznego ani przebaczenie, ani też miłosierdzie, jako jego źródło, nie oznacza pobłażliwości wobec zła, wobec zgorszenia, wobec krzywdy czy zniewagi wyrządzonej. W każdym wypadku naprawienie tego zła, naprawienie zgorszenia, wyrównanie krzywdy, zadośćuczynienie za zniewagę, jest warunkiem przebaczenia”.

            Mogło by się wydawać, że monografie naukowe, a taki przecież charakter ma recenzowana praca, ze względu na swój język jak i poruszaną tematykę skierowane są do wąskiego kręgu specjalistów. Tymczasem przejrzystość i, w dobrym tego słowa znaczeniu, „prostota” wywodów muszą zrobić wrażenie na każdym czytelniku. Bez wątpienia na pozytywny odbiór zasługuje staranność wydania, a także umieszczenie ponad 100 zdjęć z kolekcji Ks. Peszkowskiego i archiwum Fundacji Golgota Wschodu.

            Wywody Autorów dotyczą nie tylko kwestii jurydycznych, chociaż one ze zrozumiałych względów stanowią rdzeń pracy. Ukazana została „perwersja prawna”, za której symbol może zostać uznana zbrodnia katyńska. Prawo, które ma służyć prawdzie zaczęło służyć kłamstwu. Proces norymberski, który miał osądzić sprawców ludobójstwa okazał się „farsą prawną” – w roli oskarżycieli wystąpili sprawcy zbrodni.

            Dla każdego po przeczytaniu pracy mogą nasunąć się oczywiste wnioski. Po pierwsze, zbrodnia katyńska była precedensową zbrodnią wojenną a zarazem zbrodnią ludobójstwa. Po drugie, zbrodnia ta naruszyła nie tylko prawo naturalne ale także prawo pisane, w tym zwłaszcza Konwencji Haskiej  z 1907 r. dotyczący traktowania jeńców. Po trzecie, aktualne jest zagadnienie osądzenia sprawców zbrodni przez trybunał międzynarodowy, gdyż zbrodnie ludobójstwa podlegają tzw. represji wszechświatowej. Po czwarte, na Federacji Rosyjskiej będącej sukcesorem Związku Radzieckiego spoczywa obowiązek odszkodowawczy, który winien zostać zrealizowany w drodze umowy dwustronnej polsko – rosyjskiej. Po piąte, na Instytucie Pamięci Narodowej ciąży obowiązek wszczęcia tzw. śledztwa katyńskiego, które umożliwiłoby poznanie pełnej prawdy o zbrodni jak i zachowanie zebranego materiału dla przyszłych pokoleń.

W październiku 1994 r. w Krakowie z okazji otrzymania Doktoratu Honoris Causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Simon Wiesenthal powiedział: „Ciągle jestem pytany o to, dlaczego dziś, po tak wielu latach, dzielących nas od tych zbrodni, nadal czynię starania w celu postawienia odpowiedzialnych przed sądem. Sprawcy tych czynów są dziś ludźmi starymi i chorymi, niektórzy już nie żyją, a ja nadal nie mogę zostawić ich w spokoju! Odpowiadam na to: w historii ludzkości nie ma większych zbrodniarzy niż dwa monstra naszego stulecia: Hitler i Stalin. By uniemożliwić powtórzenie tych niewyobrażalnych wprost zbrodni, należy uświadomić udział wszystkim, którzy brali udział, iż nie zaznają spokoju, jak długo będą żyli, niezależnie od tego, gdzie się znajdują i ile lat upłynęło od czasu zbrodni”.

 

Na podstawie prawa polskiego krewni ofiar Katynia mają prawo  żądać zaspokajania roszczeń związanych ze zbrodnią. Jako przykład pozytywnego rozwiązania należy uznać międzynarodową umowę z 24 października 2000 pomiędzy Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Austriackim  Rządem Federalnym. W preambule oba rządy uzasadniają celowość zawarcia takiej umowy stwierdzając: ”trwała stabilność i pokojowe oraz bezpieczne współistnienie mogą być zapewnione jedynie przez sprawiedliwość i pojednanie oraz że wiedza i  uwrażliwienie na struktury i mechanizmy narodowosocjalistycznego systemu bezprawia muszą być przekazane przyszłym pokoleniom jako przestroga na przyszłość” Zadośćuczynienie ofiarom powinno być uzasadnione elementarną zasadą sprawiedliwości.

            Warto podkreślić, że do pracy dołączono źródła prawne wykorzystane przez Autorów. Jest to szczególnie potrzebny dla osób nie będących prawnikami, które często nie mają dostępu do aktów prawnych.

            Jak już wspomniałem, książka skierowana jest do szerokiego grona odbiorców, w zasadzie wszystkich Polaków. Pozwolę sobie jednak wskazać na dwie grupy, które w sposób szczególny winny wykazać zainteresowanie recenzowana pozycją. Pierwszą z nich stanowi młodzież szkolna. Recenzowana praca winna znaleźć się w każdej szkolnej bibliotece. Drugą grupę stanowi Wojsko Polskie, dla którego słowo Katyń winno odgrywać fundamentalne znaczenie. W mogiłach katyńskich znalazło się bowiem 10% przedwojennej kadry oficerskiej. Należy mieć nadzieję, że „Zbrodnia katyńska w świetle prawa” stanie się lekturą obowiązkową nie tylko dla prawników, ale dla tych wszystkich, dla których słowo Katyń nie jest obojętne.

 

Książkę „Zbrodnia Katyńska w świetle prawa” oraz inne publikacje można zamawiać w Biurze Informacji Fundacji Golgota Wschodu – 92-411 Łódź, ul.Kosodrzewiny 32-a

Tel/fax: (42) 679-33-36,  e-mail: info@regaplus.com

Informacje o działalności Fundacji dostępne są też na stronie internetowej

www.golgotawschodu.pl

 

           

 


 

[1] Książkę można zamawiać: Biuro Informacji i Obsługi Marketingowej Fundacji Golgota Wschodu, ul. Kosodrzewiny 32a, 92-411 Łódź, tel. (0-42)679-33-36.  5 zł.

Internetowy portal wiary i miłości ojczyzny
mailto:webmaster